De waanzin van hoog, hoger, hoogst

1  Op 11 september 2001 vlogen terroristen in New York met twee vliegtuigen dwars door de 417 meter hoge Twin Towers. Ze hadden het op de twee wolkenkrabbers gemunt, omdat ze daarmee de Verenigde Staten wilden afpakken waar de Amerikanen het meest trots op waren: de hoogste gebouwen van het land. Jaren later wordt op dezelfde plek gebouwd aan een nieuwe toren. Die moet maar liefst 541 meter hoog worden. Waarom willen we met onze bouwwerken zonodig de lucht in? 

2  De verklaring voor het bouwen van hoge flats en wolkenkrabbers is logisch. In een klein en drukbevolkt gebied is weinig ruimte om te bouwen en de ruimte die er is, is vaak onbetaalbaar. Toch wil iedereen juist dáár wonen en werken. De oplossing is bouwen in de hoogte. Duidelijke voorbeelden daarvan zijn New York en Singapore. Je kent ongetwijfeld het beeld van met betonkolossen dichtgebouwde steden. 

3  In Nederland is de bouw van wolkenkrabbers vergeleken bij deze steden tot nu toe wat achtergebleven. Meestal blijft die beperkt tot hoge kantoorgebouwen aan de rand van een stad. Met de hoogte valt het dan ook wel mee: het hoogste gebouw is de Maastoren in Rotterdam met 165 meter. De Nederlandse mentaliteit is eerder “Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg”, in tegenstelling tot de Amerikaanse, volgens welke het niet groot, gek en genoeg kan zijn. Bovendien hebben steden in ons land aan de rand voorlopig nog voldoende ruimte om te groeien. Ten slotte is de kwaliteit van de grond in Nederland niet overal voldoende stevig om dergelijke hoge gebouwen overeind te houden. 

4  Des te groter is de opschudding als er wel plannen op tafel komen om ergens een nieuwe grote kantorenreus neer te zetten, zoals in Utrecht. Projectontwikkelaars hebben het plan opgevat om daar, aan de rand van de snelweg A2, het hoogste gebouw van Nederland neer te zetten. De Belle van Zuylen-toren, genoemd naar de bekende 18e eeuwse Utrechtse schrijfster, moet 262 meter hoog worden. 

5  De kritiek is vernietigend. De meningen variëren van “Wat een onzin, zo’n toren, er staan al zoveel kantoren leeg” tot “Als er al zonodig een toren moet komen, dan op zijn minst een stuk lager” of “Dan valt onze mooie Domtoren helemaal in het niet!” De voorstanders zijn ver in de minderheid en bevinden zich vooral onder architecten en projectontwikkelaars. De meeste tegenstanders wijzen op winkelcentrum Hoog Catharijne in dezelfde stad. Dat was in de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw ook een omstreden project. Dat is destijds ondanks veel tegenstand doorgezet en heeft door de jaren heen voor veel problemen gezorgd. Binnenkort wordt het afgebroken en bijna niemand zal er mee zitten. 

6  Dat het echter ook nog gekker kan dan in de Verenigde Staten of Singapore, bewijzen de Japanners. Daar heeft men het plan opgevat om een lift te bouwen. Niet zomaar een lift, maar een die de aarde verbindt met een bemand ruimtestation dat zich in een baan om de aarde begeeft. Die lift zou maar liefst 36.000 kilometer lang worden. Je mag drie keer raden wat wij, nuchtere Nederlanders, daarvan vinden! 

Vrij naar www.trouw.nl, 31 januari 2009